Veritabanı Nedir? Tanımı ve Türleri

Veri nedir?

Basit bir ifadeyle, veri Veriler, ilgi duyulan bir nesne hakkındaki gerçeklerdir. Adınız, yaşınız, boyunuz ve kilonuz sizinle ilgili verilerdir. Resimler, görüntüler, dosyalar ve PDF'ler de veri olarak kabul edilebilir çünkü her biri depolanabilen ve işlenebilen bilgiler içerir.

Veritabanı nedir?

A veritabanı Veritabanları, verilerin sistematik bir şekilde toplanmasıdır. Veritabanları, verilerin elektronik olarak depolanmasını, alınmasını ve işlenmesini destekleyerek, büyük ölçekte veri yönetimini kolaylaştırır.

Birkaç tanıdık örneği ele alalım. Çevrimiçi bir telefon rehberi, kişileri, telefon numaralarını ve iletişim bilgilerini depolamak için bir veritabanı kullanır. Bir elektrik sağlayıcısı, faturalandırmayı, müşteri sorunlarını ve arıza geçmişini yönetmek için bir veritabanı kullanır. Facebook, üyeleri, arkadaşlıkları, gönderileri, mesajları, reklamları ve çok daha fazlasını depolar; bunların hepsi veritabanlarında bulunur. Sektörler genelinde aynı model geçerlidir: Bilgileri, uygulamaların ve insanların güvenilir bir şekilde sorgulayabileceği şekilde düzenleyin.

Veritabanları Türleri

En yaygın veritabanı türleri aşağıda özetlenmiştir. Her biri belirli bir veri yapısına ve iş yüküne uygundur.

Dağıtılmış veritabanları

Dağıtılmış bir veritabanı, verileri birden fazla site veya konuma yayar. Her site kendi veri dilimini tutarken, istemciler tek bir mantıksal veritabanı görür. Bu model, düşük gecikme süresi ve yerel kullanılabilirlik gerektiren küresel uygulamalarda yaygındır.

İlişkisel veritabanları

İlişkisel veritabanı, verileri satır ve sütunlardan oluşan tablolarda saklar ve bir tabloyu diğerine bağlamak için anahtarlar kullanır. Genellikle RDBMS olarak adlandırılan bu veritabanı, en popüler veritabanı türü olmaya devam etmektedir. DBMS Pazarda bulunan aile. Örnekler şunlardır: MySQL, Oracle Database, PostgreSQL, ve Microsoft SQL Server.

Nesneye yönelik veritabanları

Nesne yönelimli veritabanları, verileri nesneler olarak depolar; her nesne, veriler üzerinde hangi işlemlerin yapılmasına izin verildiğini tanımlayan öznitelikler ve yöntemler taşır. Nesne yönelimli programlama dillerine sorunsuz bir şekilde eşlenirler ve bir ORM katmanına olan ihtiyacı ortadan kaldırırlar.

Merkezi veritabanı

Merkezi bir veritabanı, tüm kayıtları tek bir merkezi sunucuda tutar. Kullanıcılar birçok farklı konumdan aynı depoya bağlanır; bu da yönetimi kolaylaştırır ancak sunucuyu tek bir çekişme noktası haline getirir.

Açık kaynaklı veritabanları

Açık kaynak kodlu veritabanları, kaynak kodlarını herkesin kullanabileceği, değiştirebileceği ve yeniden dağıtabileceği izin verici bir lisans altında yayınlar. MySQL, PostgreSQL, SQLite, MariaDB, ve MongoDB Bunlar yaygın olarak kullanılan örneklerdir.

Bulut veritabanları

Bulut veritabanı, sanallaştırılmış, isteğe bağlı altyapı için optimize edilmiştir. Yönetilen bir hizmet olarak sunulur, depolama ve işlem gücünü esnek bir şekilde ölçeklendirir ve yerleşik çoğaltma yoluyla yüksek kullanılabilirlik sağlar. Örnekler şunlardır: Amazon RDS, Azure SQL Veritabanı ve Google Cloud İngiliz anahtarı.

Veri depoları

A veri ambarı Birçok kaynak sisteminden gelen geçmişe ait ve birikimli verileri merkezileştirerek karar alma, raporlama ve tahminleme süreçlerini destekler. Kuruluşa tek ve güvenilir bir gerçek veri kaynağı sunarak analitiği basitleştirir.

NoSQL veritabanları

NoSQL veritabanları, genellikle satır ve sütunlara düzgün bir şekilde sığmayan, çok büyük ve yapılandırılmamış veri kümelerini işler. Belge, anahtar-değer, sütun ailesi ve grafik veritabanlarının her biri farklı bir erişim modelini ele alır ve geleneksel ilişkisel veritabanlarının eşleşmekte zorlandığı yatay ölçeklenebilirlik sağlar.

Grafik veritabanları

Bir grafik veritabanı, ilişkileri doğrudan depolamak ve sorgulamak için grafik teorisini (düğümler ve kenarlar) kullanır. Varlıklar arasındaki bağlantıların, varlıkların kendileri kadar önemli olduğu dolandırıcılık tespiti, öneri sistemleri ve sosyal ağ analizi için idealdir.

OLTP veritabanları

OLTP (Çevrimiçi İşlem İşleme) veritabanları, çok kullanıcılı ortamlarda yüksek verimlilik ve düşük gecikme süresine sahip işlemlere odaklanır. ACID özelliklerini garanti ederler ve satış noktası ve bankacılık uygulamaları gibi operasyonel sistemleri çalıştıran birçok küçük okuma ve yazma işlemi için optimize edilmişlerdir.

Kişisel veritabanı

Kişisel veritabanı, tek bir kullanıcı veya küçük bir ekip için verileri tek bir bilgisayarda depolayan bir yapıdır. Microsoft Erişim ve SQLite tipik örneklerdir.

Çok modlu veritabanı

Çok modlu bir veritabanı, tek bir motor içinde belge, grafik ve anahtar-değer gibi çeşitli veri modellerini destekler. ArangoDB ve Microsoft Azure Cosmos DB, popüler çok modlu seçeneklerden biridir.

Belge/JSON veritabanı

Belge odaklı bir veritabanında, her kayıt genellikle JSON, BSON veya XML formatında, kendi içinde bağımsız bir belgedir. Tek bir belge, zengin bir şekilde iç içe geçmiş veriler ve çeşitli alanlar içerebilir; bu da modeli hızlı gelişen uygulamalar için esnek hale getirir. MongoDB Couchbase ise bilinen örneklerdir.

Hiyerarşik veritabanı

Hiyerarşik bir veritabanı, ebeveyn-çocuk ilişkilerine sahip bir ağaç yapısı kullanır. Düğümler kayıtları, dallar ise alanları temsil eder. Windows Kayıt ol Windows XP ve IBM IMS, hiyerarşik veritabanlarının klasik örnekleridir.

Ağ veritabanı

Ağ tabanlı bir veritabanı yönetim sistemi (DBMS), kayıtlar arasında çoktan çoğa ilişkileri destekleyerek hiyerarşik modelden daha karmaşık yapılar oluşturur. RDM Server, ağ modelini uygulayan bir veritabanı yönetim sistemine örnektir.

Veritabanı Bileşenleri

Veritabanı bileşenleri.

Her veritabanı, birlikte çalışan beş bileşenden oluşur:

donanım

Donanım, fiziksel katmandır; bilgisayarlar, giriş/çıkış aygıtları, depolama ortamları ve ağ iletişimi. Veritabanı ile dünyanın geri kalanı arasında arayüz görevi görür.

Yazılım

Yazılım, veritabanını yöneten ve kontrol eden her şeyi kapsar: Veritabanı yönetim sistemi (DBMS), işletim sistemi, birden fazla kullanıcının veri paylaşmasına olanak tanıyan ağ yazılımı ve DBMS üzerinden okuma ve yazma yapan uygulamalar.

Veri

Veriler, veritabanının depoladığı ham gerçekler, gözlemler, sayılar, semboller ve görüntülerdir. Ham veri tek başına anlamsızdır; veritabanı onu düzenler ve işleyerek faydalı bilgilere dönüştürür.

Prosedürler

Prosedürler, veritabanının nasıl tasarlandığını, işletildiğini ve bakımının yapıldığını düzenleyen belgelenmiş talimatlar ve kurallardır. Yöneticilere ve kullanıcılara sistemi güvenilir bir şekilde nasıl çalıştıracaklarını anlatırlar.

Veritabanı erişim dili

Veritabanı erişim dili (çoğunlukla SQL), kullanıcıların ve uygulamaların veri eklemesine, güncellemesine, silmesine ve sorgulamasına olanak tanır. Kullanıcılar, veritabanı yönetim sisteminin (DBMS) ayrıştırdığı, planladığı ve altta yatan depolama alanına karşı yürüttüğü belirli komutları verir.

Veritabanı Yönetim Sistemi (DBMS) nedir?

A Veritabanı Yönetim Sistemi (DBMS) Kullanıcıların verileri tanımlamasına, saklamasına, almasına, güncellemesine ve güvenliğini sağlamasına olanak tanıyan yazılım katmanıdır. DBMS Birçok kullanıcı ve uygulama arasında erişimi koordine eder, bütünlüğü sağlar ve kimin neyi görebileceğini veya değiştirebileceğini kontrol eder.

Veritabanı yönetim sistemi (DBMS) teknolojisi yeni değil — Charles Bachman'ın Entegre Veri Deposu (IDS)1960'ların başında General Electric'te geliştirilen ve ilk veritabanı yönetim sistemi (DBMS) olarak kabul edilen sistem, o zamandan beri hiyerarşik, ağ, ilişkisel, nesne yönelimli ve NoSQL modelleri aracılığıyla evrim geçirmiş ve her biri yeni nesil veri iş yüklerine çözüm sunmuştur.

Veritabanı Yönetim Sistemlerinin Tarihi

Aşağıdaki dönüm noktaları tracVeritabanı teknolojisinin evrimi.

• 1960s — Charles Bachman, General Electric'te ilk DBMS'yi (Entegre Veri Deposu) tasarladı.
• 1968 - IBM Gemi Bilgi Yönetim Sistemi (IMS), en eski hiyerarşik Veritabanı Yönetim Sistemlerinden biridir.
• 1970 — Edgar F. Codd, ilişkisel modeli tanıtan "Büyük Paylaşımlı Veri Bankaları için İlişkisel Veri Modeli" adlı makalesini yayınladı.
• 1976 — Peter Chen, Varlık-İlişki (ER) modelini resmileştiriyor.
• 1980s - The ilişkisel model Veritabanı paradigmasının baskın biçimi haline gelir ve SQL standartlaştırılır.
• 1985 — Nesne yönelimli veritabanı yönetim sistemleri, nesne yönelimli programlama dillerinin yükselişiyle uyumlu görünüyor.
• 1990s — Nesne-ilişkisel özellikler, yaygın ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerine (RDBMS) entegre oluyor.
• 1992 - Microsoft ilk sürümünü yayınlıyor Microsoft Kişisel veritabanlarına erişim.
• 1995 — Web uygulamaları, internet ölçeğinde veritabanı kullanımını yönlendirmeye başlıyor.
• 1997 — XML, veritabanlarına hem format hem de sorgu hedefi olarak girer.
• 2009 — NoSQL terimi giderek daha fazla ilgi görüyor. tracBelge, anahtar-değer ve grafik tabanlı veritabanlarının hızla büyümesiyle birlikte bu durum daha da önem kazanmaktadır.
• 2010 ve ötesi — Bulut tabanlı ve dağıtılmış SQL veritabanları (Aurora, Spanner, CockroachDB) meydana gelmek.

DBMS'nin Avantajları

İyi uygulanmış bir Veritabanı Yönetim Sistemi (DBMS), kuruluşlara çeşitli pratik faydalar sağlar:

• Verileri verimli bir şekilde depolamak ve almak için birçok teknik sunar.
• Aynı veriyi paylaşan birden fazla uygulamanın ihtiyaçlarını dengeler.
• Tek tip yönetim prosedürleri sağlar.
• Uygulama programcılarını depolama ayrıntılarından korur.
• Kısıtlamalar ve erişim kontrolü yoluyla veri bütünlüğü ve güvenliği sağlar.
• Eş zamanlı erişimi planlayarak yalnızca geçerli işlemlerin başarılı olmasını sağlar.
• Yeniden kullanılabilir hizmetler sayesinde uygulama geliştirme süresini azaltır.

DBMS'nin dezavantajları

Veritabanı yönetim sistemi modelinin de dezavantajları vardır:

• Donanım ve yazılım maliyetleri oldukça yüksek olabilir.
• Çoğu sistem karmaşıktır, bu nedenle kullanıcıların ve yöneticilerin eğitime ihtiyacı vardır.
• Verilerin tek bir veritabanında merkezileştirilmesi, kesintiler, bozulmalar veya saldırılar için yüksek değerli bir hedef oluşturur.
• Eş zamanlı erişim, güncellemelerin kaybolmasını ve kilitlenmeleri önlemek için dikkatli bir tasarım gerektirir.
• Veritabanı yönetim sistemleri (DBMS) yoğun sayısal hesaplamalar için tasarlanmamıştır; bu tür iş yükleri özel araçlar tarafından daha iyi yönetilir.

SSS