Co to jest wymaganie niefunkcjonalne w inżynierii oprogramowania?

⚡ Inteligentne podsumowanie

Wymagania niefunkcjonalne określają atrybuty jakościowe, takie jak wydajność, bezpieczeństwo, użyteczność, niezawodność, skalowalność i przenośność, definiując sposób działania systemu oprogramowania i przekształcając niejasne oczekiwania w mierzalne, możliwe do przetestowania i wyegzekwowania cele inżynieryjne w całym cyklu życia oprogramowania.

  • 📘 Definicja: Wymaganie niefunkcjonalne, w skrócie NFR, opisuje, jak dobrze system działa pod względem wydajności, bezpieczeństwa, użyteczności, niezawodności i przenośności.
  • 🗂️. Powszeche typy: Użyteczność, bezpieczeństwo, niezawodność, skalowalność, pojemność, dostępność, łatwość utrzymania i zgodność z przepisami to kategorie zespołów track najczęściej.
  • 📊 Modele FURPS+: FURPS+ grupuje NFR-y ze względu na funkcjonalność, użyteczność, niezawodność, wydajność, możliwość wsparcia oraz ograniczenia projektowe lub interfejsu.
  • 🎯 Instrukcje testowalne: Zastąp słowa „szybko” lub „bezpiecznie” progami numerycznymi i metodami weryfikacji, dzięki czemu NFR będzie można przetestować i zaakceptować.
  • 🆚 Kontrast funkcjonalny: Wymagania funkcjonalne określają, co system robi; wymagania niefunkcjonalne określają, jak dobrze system wykonuje tę czynność w rzeczywistych warunkach.
  • ✅ Wpływ na biznes: Brak dokumentów NFR jest główną przyczyną problemów produkcyjnych, niezgodności z przepisami i kosztownych przeróbek architektury na późnym etapie.

Wymagania niefunkcjonalne w inżynierii oprogramowania

Czym jest wymaganie niefunkcjonalne?

A Wymaganie niefunkcjonalne (NFR) określa atrybut jakości systemu oprogramowania. NFR oceniają system pod kątem responsywności, użyteczności, bezpieczeństwa, przenośności i innych atrybutów jakości, które są kluczowe dla sukcesu. Typowym przykładem wymagania niefunkcjonalnego jest: „Jak szybko ładuje się witryna?” Niespełnienie wymagań niefunkcjonalnych prowadzi do powstania systemów, które frustrują użytkowników.

Wymagania niefunkcjonalne w inżynierii oprogramowania nakładają ograniczenia na projekt systemu w całym zwinnym backlogu. Na przykład, strona powinna załadować się w trzy sekundy, gdy liczba jednoczesnych użytkowników przekroczy 10 000. Opisanie wymagań niefunkcjonalnych jest równie istotne, jak uchwycenie wymagań funkcjonalnych.

Rodzaje wymagań niefunkcjonalnych

Główne kategorie wymagań niefunkcjonalnych to:

Rodzaje wymagań niefunkcjonalnych

Rodzaje wymagań niefunkcjonalnych

  • Użyteczność
  • Obsługa serwisowa
  • Łatwość zarządzania
  • Możliwość odzyskania
  • Ochrona
  • Dane Integrity
  • Pojemność
  • Dostępność:
  • Skalowalność
  • Interoperacyjność
  • Niezawodność
  • Łatwość utrzymania
  • Zgodność z przepisami
  • Ograniczenia środowiskowe

Przykłady wymagań niefunkcjonalnych

Oto praktyczne przykłady wymagań niefunkcjonalnych:

  1. Użytkownicy muszą zmienić hasło początkowe po pierwszym pomyślnym logowaniu. Hasło początkowe nie może być nigdy użyte ponownie.
  2. Pracownikom nie wolno aktualizować informacji o własnym wynagrodzeniu. O każdej takiej próbie należy powiadomić administratora ds. bezpieczeństwa.
  3. Każda nieudana próba dostępu użytkownika do elementu danych powinna zostać odnotowana w dzienniku audytu.
  4. Strona internetowa będzie obsługiwać 20 milionów jednoczesnych użytkowników bez pogarszania czasu reakcji.
  5. Oprogramowanie musi być przenośne, aby przenoszenie się z jednego systemu operacyjnego na inny nie stwarzało żadnych problemów.
  6. Prywatność informacji, eksport zastrzeżonych technologii i prawa własności intelektualnej podlegają kontroli.

Wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne

Główne różnice pomiędzy wymaganiami funkcjonalnymi i niefunkcjonalnymi to:

Parametry Wymagania funkcjonalne Wymaganie niefunkcjonalne
Co to jest? Czasownik Atrybuty
Wymaganie Jest to obowiązkowe Nie jest to obowiązkowe
Typ przechwytywania Jest przechwytywany w przypadku użycia. Jest on ujęty jako atrybut jakości.
Wynik końcowy funkcja produktu Właściwości produktu
Przechwytywanie Łatwe do uchwycenia Trudno uchwycić
Cel Pomaga zweryfikować funkcjonalność oprogramowania. Pomaga zweryfikować działanie oprogramowania.
Obszar zainteresowania Skoncentruj się na wymaganiach użytkownika Koncentruje się na oczekiwaniach użytkownika.
Dokumenty Opisz działanie produktu Opisuje działanie produktu
Rodzaj testu Testy funkcjonalne takie jak systemy, integracja, testy kompleksowe, testy API itp. Testy niefunkcjonalne, takie jak testy wydajności, obciążenia, użyteczności, testów bezpieczeństwa itp.
Wykonanie testu Wykonanie testu odbywa się przed testami niefunkcjonalnymi. Po testach funkcjonalnych
Informacje o produkcie cechy produktu Właściwości produktu

Zalety wymagań niefunkcjonalnych

Główne zalety Testy niefunkcjonalne należą:

  • Wymagania niefunkcjonalne zapewniają zgodność systemu z przepisami prawnymi i regulacjami.
  • Chronią niezawodność, dostępność i wydajność systemu.
  • Zapewniają dobre wrażenia użytkownika i łatwość obsługi.
  • Kształtują politykę bezpieczeństwa oprogramowania.

Wady wymagań niefunkcjonalnych

Do typowych wad wymagań niefunkcjonalnych należą:

  • Wymagania niefunkcjonalne mogą dotyczyć kilku podsystemów oprogramowania wysokiego poziomu.
  • Wymagają one szczególnej uwagi na etapie projektowania architektonicznego i wysokiego poziomu, co zwiększa koszty.
  • Implementacja rzadko odnosi się do pojedynczego podsystemu oprogramowania.
  • Trudno je modyfikować, gdy faza architektury jest już zakończona.

Model FURPS+ do klasyfikacji wymagań niefunkcjonalnych

FURPS+ to najpowszechniej stosowana taksonomia wymagań niefunkcjonalnych. Pierwotnie opracowana w Hewlett-Packard, grupuje atrybuty jakości w pięć głównych kategorii oraz dodatkowe ograniczenia oznaczone znakiem „+”. Model ten pomaga analitykom biznesowym uniknąć pominięcia całej klasy wymagań.

  • funkcjonalność: Możliwości, bezpieczeństwo i możliwość ponownego wykorzystania wykraczające poza podstawową listę funkcji.
  • Użyteczność: Czynnik ludzki, estetyka, spójność, dokumentacja i responsywność doświadczenia użytkownika.
  • Niezawodność: Dostępność, średni czas między awariami, odzyskiwalność, przewidywalność i dokładność.
  • Wydajność: Prędkość, przepustowość, pojemność, skalowalność i zużycie zasobów pod obciążeniem.
  • Wsparcie: Testowalność, elastyczność, instalowalność, lokalizowalność i łatwość utrzymania dostarczonego systemu.
  • Plus (+): Projekt, wdrożenie, interfejs i ograniczenia fizyczne, takie jak wymagane platformy, standardy lub sprzęt.

Zespoły, które mapują wszystkie wymagania niefunkcjonalne na kategorię FURPS+, mają mniejsze szanse na dostarczenie systemu, który spełnia wymagania funkcjonalne, ale nie spełnia kryteriów wydajności, bezpieczeństwa lub łatwości utrzymania.

Jak pisać testowalne wymagania niefunkcjonalne

Dobrze sformułowane wymaganie niefunkcjonalne jest mierzalne, weryfikowalne i ograniczone czasowo. Niejasne stwierdzenia, takie jak „system musi być szybki” lub „aplikacja powinna być bezpieczna”, to aspiracje, a nie wymagania. Wykonaj poniższe kroki, aby przekształcić intencję w testowalny NFR.

  1. Zidentyfikuj atrybut jakości. Przypisz problem do kategorii FURPS+, aby zespół wiedział, czy jest to wymóg dotyczący wydajności, użyteczności, bezpieczeństwa czy niezawodności.
  2. Wybierz metrykę. Każdy NFR wymaga jednostki — milisekund, żądań na sekundę, równoczesnych użytkowników, procentowego czasu sprawności lub standardu zgodności, takiego jak ISO 27001.
  3. Ustaw próg liczbowy. Zastąp „szybko” przez „poniżej 400 milisekund na 95. percentylu”. Zastąp „wysoka dostępność” przez „99.9% miesięcznego czasu sprawności”.
  4. Opisz stan. Podaj obciążenie, środowisko lub segment użytkowników, do którego odnosi się próg, np. „w szczytowym okresie sprzedaży z 10 000 jednoczesnych użytkowników”.
  5. Zdefiniuj metodę weryfikacji. Zwróć uwagę na typ testu — test obciążenia, test penetracyjny, eksperyment chaosu, audyt dostępności — i narzędzie, które potwierdzi próg.
  6. Zastosuj kontrolę SMART. Przed umieszczeniem wymagania w rejestrze zadań sprawdź, czy jest ono konkretne, mierzalne, osiągalne, istotne i określone czasowo.

Przykładowy przepis: „System musi być szybki” zmienia się w „Strona płatności musi odpowiadać w czasie krótszym niż 500 milisekund przy 95. percentylu przy 5,000 jednoczesnych użytkownikach, co jest weryfikowane przez JMeter Przeprowadź test obciążeniowy przy każdym wydaniu”. Zmienione oświadczenie pozwala deweloperom projektować pod kątem tego, testerom to weryfikować, a właścicielom produktów akceptować to bez dyskusji.

FAQ

Narzędzia do analizy obciążenia i wydajności oparte na sztucznej inteligencji generują realistyczny ruch, wykrywają anomalie w rozkładzie czasu reakcji i przewidują limity skalowania przed rozpoczęciem produkcji. Sztuczna inteligencja analizuje również logi i wzorce dostępu, aby sygnalizować zdarzenia związane z bezpieczeństwem, których nie wykrywają tradycyjne narzędzia oparte na regułach.

Copilot i GPT przekształcają niejasne stwierdzenia dotyczące jakości w mierzalne NFR-y z wykorzystaniem metryk, progów, warunków i metod weryfikacji. Analitycy biznesowi weryfikują każdy projekt pod kątem kategorii FURPS+ i struktury SMART przed zaakceptowaniem go do backlogu.

Testy funkcjonalne sprawdzają, czy funkcje, takie jak logowanie czy wyszukiwanie, działają poprawnie. Testy niefunkcjonalne mierzą, jak dobrze system działa pod obciążeniem, w warunkach stresu i użytkowania, obejmując cele dotyczące wydajności, bezpieczeństwa, użyteczności, kompatybilności i niezawodności.

Skalowalność, dostępność, opóźnienia, elastyczność i efektywność kosztowa dominują w chmurowych systemach NFR. Zespoły również track obserwowalność, cele odzyskiwania po awarii, takie jak RPO i RTO, a także zgodność z wieloma regionami, ponieważ to one determinują większość decyzji dotyczących architektury chmurowej.

Wybierz metrykę z jednostką, ustaw próg liczbowy, opisz warunek, w którym ma zastosowanie, i nazwij metodę weryfikacji. Na przykład czas odpowiedzi poniżej 400 milisekund na 95. percentylu przy 5,000 użytkowników, zweryfikowany przez JMeter.

Szyfrowanie danych w stanie spoczynku i podczas przesyłu, siła uwierzytelniania, autoryzacja oparta na rolach, rejestrowanie audytu, limit czasu sesji i zgodność z normami takimi jak ISO 27001, PCI DSS i RODO to kwestie bezpieczeństwa nie podlegające uregulowaniu, które dokumentuje większość zespołów.

Najczęstszymi błędami prowadzącymi do przeróbek architektury na późnym etapie są: stosowanie niejasnych przymiotników, pomijanie metryk lub warunków, wymienianie NFR-ów dopiero na końcu projektu i kopiowanie i wklejanie szablonów, których nie da się zweryfikować żadnym testem.

NFR-y znajdują się w Specyfikacji Wymagań Oprogramowania, dokumentach decyzyjnych dotyczących architektury, umowach o poziomie usług (SLA) oraz listach kontrolnych definicji ukończenia. Zespoły Agile często dołączają mierzalne NFR-y do eposów i definicji gotowości dla każdej historyjki użytkownika.

Podsumuj ten post następująco: