Co to jest wymaganie niefunkcjonalne w inżynierii oprogramowania?
⚡ Inteligentne podsumowanie
Wymagania niefunkcjonalne określają atrybuty jakościowe, takie jak wydajność, bezpieczeństwo, użyteczność, niezawodność, skalowalność i przenośność, definiując sposób działania systemu oprogramowania i przekształcając niejasne oczekiwania w mierzalne, możliwe do przetestowania i wyegzekwowania cele inżynieryjne w całym cyklu życia oprogramowania.
Czym jest wymaganie niefunkcjonalne?
A Wymaganie niefunkcjonalne (NFR) określa atrybut jakości systemu oprogramowania. NFR oceniają system pod kątem responsywności, użyteczności, bezpieczeństwa, przenośności i innych atrybutów jakości, które są kluczowe dla sukcesu. Typowym przykładem wymagania niefunkcjonalnego jest: „Jak szybko ładuje się witryna?” Niespełnienie wymagań niefunkcjonalnych prowadzi do powstania systemów, które frustrują użytkowników.
Wymagania niefunkcjonalne w inżynierii oprogramowania nakładają ograniczenia na projekt systemu w całym zwinnym backlogu. Na przykład, strona powinna załadować się w trzy sekundy, gdy liczba jednoczesnych użytkowników przekroczy 10 000. Opisanie wymagań niefunkcjonalnych jest równie istotne, jak uchwycenie wymagań funkcjonalnych.
Rodzaje wymagań niefunkcjonalnych
Główne kategorie wymagań niefunkcjonalnych to:
Rodzaje wymagań niefunkcjonalnych
- Użyteczność
- Obsługa serwisowa
- Łatwość zarządzania
- Możliwość odzyskania
- Ochrona
- Dane Integrity
- Pojemność
- Dostępność:
- Skalowalność
- Interoperacyjność
- Niezawodność
- Łatwość utrzymania
- Zgodność z przepisami
- Ograniczenia środowiskowe
Przykłady wymagań niefunkcjonalnych
Oto praktyczne przykłady wymagań niefunkcjonalnych:
- Użytkownicy muszą zmienić hasło początkowe po pierwszym pomyślnym logowaniu. Hasło początkowe nie może być nigdy użyte ponownie.
- Pracownikom nie wolno aktualizować informacji o własnym wynagrodzeniu. O każdej takiej próbie należy powiadomić administratora ds. bezpieczeństwa.
- Każda nieudana próba dostępu użytkownika do elementu danych powinna zostać odnotowana w dzienniku audytu.
- Strona internetowa będzie obsługiwać 20 milionów jednoczesnych użytkowników bez pogarszania czasu reakcji.
- Oprogramowanie musi być przenośne, aby przenoszenie się z jednego systemu operacyjnego na inny nie stwarzało żadnych problemów.
- Prywatność informacji, eksport zastrzeżonych technologii i prawa własności intelektualnej podlegają kontroli.
Wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne
Główne różnice pomiędzy wymaganiami funkcjonalnymi i niefunkcjonalnymi to:
| Parametry | Wymagania funkcjonalne | Wymaganie niefunkcjonalne |
|---|---|---|
| Co to jest? | Czasownik | Atrybuty |
| Wymaganie | Jest to obowiązkowe | Nie jest to obowiązkowe |
| Typ przechwytywania | Jest przechwytywany w przypadku użycia. | Jest on ujęty jako atrybut jakości. |
| Wynik końcowy | funkcja produktu | Właściwości produktu |
| Przechwytywanie | Łatwe do uchwycenia | Trudno uchwycić |
| Cel | Pomaga zweryfikować funkcjonalność oprogramowania. | Pomaga zweryfikować działanie oprogramowania. |
| Obszar zainteresowania | Skoncentruj się na wymaganiach użytkownika | Koncentruje się na oczekiwaniach użytkownika. |
| Dokumenty | Opisz działanie produktu | Opisuje działanie produktu |
| Rodzaj testu | Testy funkcjonalne takie jak systemy, integracja, testy kompleksowe, testy API itp. | Testy niefunkcjonalne, takie jak testy wydajności, obciążenia, użyteczności, testów bezpieczeństwa itp. |
| Wykonanie testu | Wykonanie testu odbywa się przed testami niefunkcjonalnymi. | Po testach funkcjonalnych |
| Informacje o produkcie | cechy produktu | Właściwości produktu |
Zalety wymagań niefunkcjonalnych
Główne zalety Testy niefunkcjonalne należą:
- Wymagania niefunkcjonalne zapewniają zgodność systemu z przepisami prawnymi i regulacjami.
- Chronią niezawodność, dostępność i wydajność systemu.
- Zapewniają dobre wrażenia użytkownika i łatwość obsługi.
- Kształtują politykę bezpieczeństwa oprogramowania.
Wady wymagań niefunkcjonalnych
Do typowych wad wymagań niefunkcjonalnych należą:
- Wymagania niefunkcjonalne mogą dotyczyć kilku podsystemów oprogramowania wysokiego poziomu.
- Wymagają one szczególnej uwagi na etapie projektowania architektonicznego i wysokiego poziomu, co zwiększa koszty.
- Implementacja rzadko odnosi się do pojedynczego podsystemu oprogramowania.
- Trudno je modyfikować, gdy faza architektury jest już zakończona.
Model FURPS+ do klasyfikacji wymagań niefunkcjonalnych
FURPS+ to najpowszechniej stosowana taksonomia wymagań niefunkcjonalnych. Pierwotnie opracowana w Hewlett-Packard, grupuje atrybuty jakości w pięć głównych kategorii oraz dodatkowe ograniczenia oznaczone znakiem „+”. Model ten pomaga analitykom biznesowym uniknąć pominięcia całej klasy wymagań.
- funkcjonalność: Możliwości, bezpieczeństwo i możliwość ponownego wykorzystania wykraczające poza podstawową listę funkcji.
- Użyteczność: Czynnik ludzki, estetyka, spójność, dokumentacja i responsywność doświadczenia użytkownika.
- Niezawodność: Dostępność, średni czas między awariami, odzyskiwalność, przewidywalność i dokładność.
- Wydajność: Prędkość, przepustowość, pojemność, skalowalność i zużycie zasobów pod obciążeniem.
- Wsparcie: Testowalność, elastyczność, instalowalność, lokalizowalność i łatwość utrzymania dostarczonego systemu.
- Plus (+): Projekt, wdrożenie, interfejs i ograniczenia fizyczne, takie jak wymagane platformy, standardy lub sprzęt.
Zespoły, które mapują wszystkie wymagania niefunkcjonalne na kategorię FURPS+, mają mniejsze szanse na dostarczenie systemu, który spełnia wymagania funkcjonalne, ale nie spełnia kryteriów wydajności, bezpieczeństwa lub łatwości utrzymania.
Jak pisać testowalne wymagania niefunkcjonalne
Dobrze sformułowane wymaganie niefunkcjonalne jest mierzalne, weryfikowalne i ograniczone czasowo. Niejasne stwierdzenia, takie jak „system musi być szybki” lub „aplikacja powinna być bezpieczna”, to aspiracje, a nie wymagania. Wykonaj poniższe kroki, aby przekształcić intencję w testowalny NFR.
- Zidentyfikuj atrybut jakości. Przypisz problem do kategorii FURPS+, aby zespół wiedział, czy jest to wymóg dotyczący wydajności, użyteczności, bezpieczeństwa czy niezawodności.
- Wybierz metrykę. Każdy NFR wymaga jednostki — milisekund, żądań na sekundę, równoczesnych użytkowników, procentowego czasu sprawności lub standardu zgodności, takiego jak ISO 27001.
- Ustaw próg liczbowy. Zastąp „szybko” przez „poniżej 400 milisekund na 95. percentylu”. Zastąp „wysoka dostępność” przez „99.9% miesięcznego czasu sprawności”.
- Opisz stan. Podaj obciążenie, środowisko lub segment użytkowników, do którego odnosi się próg, np. „w szczytowym okresie sprzedaży z 10 000 jednoczesnych użytkowników”.
- Zdefiniuj metodę weryfikacji. Zwróć uwagę na typ testu — test obciążenia, test penetracyjny, eksperyment chaosu, audyt dostępności — i narzędzie, które potwierdzi próg.
- Zastosuj kontrolę SMART. Przed umieszczeniem wymagania w rejestrze zadań sprawdź, czy jest ono konkretne, mierzalne, osiągalne, istotne i określone czasowo.
Przykładowy przepis: „System musi być szybki” zmienia się w „Strona płatności musi odpowiadać w czasie krótszym niż 500 milisekund przy 95. percentylu przy 5,000 jednoczesnych użytkownikach, co jest weryfikowane przez JMeter Przeprowadź test obciążeniowy przy każdym wydaniu”. Zmienione oświadczenie pozwala deweloperom projektować pod kątem tego, testerom to weryfikować, a właścicielom produktów akceptować to bez dyskusji.


